Διαβάζο…

•Οκτώβριος 8, 2012 • Σχολιάστε

Διαβάζοντας ένα μεγάλο μέρος από το βιβλίο Η απανθρωπία του δικαιώματος του Χρήστου Γιανναρά γραμμένο το 1996, πέρα από το γεγονός ότι αποτελεί τη συνόψιση της γιανναρικής αντίληψης για τα πολιτικά ζητήματα, είναι εύληπτο και κυρίως αναδεικνύει ένα σημαντικό σημείο: Πως η πολιτική είναι συνάρτηση οντολογίας. Δηλαδή, το πως συγκροτείται η πολιτική δομή μιας κοινωνίας έχει να κάνει με το τι απάντηση δίνουμε στο θέμα του νοήματος και του σκοπού της ζωής, της ύπαρξης, των ανθρώπων, της ηθικής και του Θεού. Άρα λοιπόν κάθε μελλοντική πολιτική πρόταση οφείλει, εαν θέλει να είναι κατά κάποιο τρόπο υλοποιήσιμη, να ελέγχει τι θα νοηματοδοτήσει τους ανθρώπους. Και να μην είναι μόνο κριτική

Εν τω πολλώ ένι…

•Σεπτεμβρίου 22, 2012 • Σχολιάστε

Η θεωρία, με την οποία ανέθρεψα τον εαυτό μου ήταν πως δεν υπάρχει τίποτα. Πως αυτό το τίποτα μπορεί να γίνει τόσο μεγάλο σαν έναν πατέρας να σκεπάσει τον ελάχιστο γιό του, που θέλει αγκαλιές και στοργιές. Λέω «ανέθρεψα», παρόλου που θα μπορούσα να χρησιμοποιήσει άλλο πρόσωπο (και προσωπείο), γιατί ακριβώς πέραν του περιβάλλοντός μου τη ζωή μου την ζω εγώ. Σε εμένα λοιπόν λογοδοτώ.

Όμως η ενηλικίωσή μου είναι η σταδιακή καταβαράθρωση αυτού του ταπεινού θεωρήματος. Είναι δηλαδή μια τέλεια διάψευση, κάθε δικού μου τείχους. Και μπορώ να πω πως γίνεται, αλλά κυρίως όσο μπορώ να καταλάβω, έχει γίνει με μια υπερβολική φυσικότητα, που μου ήταν αδύνατο να διανοηθώ καν την μελλοντική της ύπαρξη. Βέβαια και η φοβικότητα από τις οικογενειακές και σχολικές στιγμές έδωσε το δικό της στίγμα, όμως δείκτης ήμουν εγώ. Το έχει γρέψει ο Ελύτης.

Αναζητώντας το στον ιστό βρήκα το εξής: ημερολόγιο εποχής.
Ειλικρινά, δεν θα φανταζόμουν παλιά πως με έχει βάλει κάποιος στη λίστα των αγαπημένων του ιστιότοπων, η οποία δεν με γνωρίζει προσωπικά. Νόμιζα πως οι άνθρωποι με διαβάζουνε από ανάγκη, να μην παρεξηγηθούν μπροστά μου.

Τέλος είχα και άλλη μια έκλπληξη. Την μεταφέρω αυτούσια, πιστεύοντας πως και σε αυτό το context θα βρει κατανόηση: »

Κιμωλία

Με ένα μαγικό τρόπο, όλα μαζεύτηκαν εκεί… Και μέσα από αυτά, αν και όχι μεταφυσικά, αλλά περισσότερο συνειρμικά, είναι όλοι τους μαζί μας. Για σένα που δε το ξέρεις, δε θα είναι ξεκάθαρο, μα εγώ θυμάμαι καλά… Είναι η παλιά ραπτομηχανή της γιαγιάς Αθανασίας, αυτή που ακούω ακόμα μέσα στα αυτιά μου να δουλεύει με το πάτημα του πεντάλ στα πόδια της, που πάντα φορούσαν εκείνες τις μάλλινες παντόφλες. Αυτές που όταν κάναμε κάτι κακό σαν παιδιά, αιωρούνταν πάνω από τα κεφάλια μας απειλητικά… Με λίγη σκόνη παραπάνω από τότε που δούλευε, αλλά λειτουργική ακόμα, στη γωνία απέναντι από το μπαρ. Είναι το γραμμόφωνο πάνω στο μπαρ, ανακατασκευασμένο, δώρο του παππού Γιάννη στη γιαγιά την Πόπη, για να ακούει τους δεκάδες δίσκους που είχε βίτσιο να μαζεύει ο παππούς. Μετακόμισε και αυτό από το σπίτι τους, αρκετά χιλιόμετρα μακριά και έτσι τρύπωσαν και κείνοι με το δικό τους τρόπο στο χώρο.

Το ραδιόφωνο – κασετόφωνο του παππού Νίκου, που μπορεί να μην είναι φανερό στο χώρο, μα έπαιζε συνέχεια όσο βάφαμε και ετοιμάζαμε, είναι κάπου πίσω στην αποθήκη, στο σκοτάδι, όπως ήταν και κείνος πάντα. Κρυμμένος και αόρατος, στη γωνιά του πάνω στο χωριό μα τόσο σημαντικός για όλους και περισσότερο για μένα και όσα είμαι ή δεν είμαι σήμερα. Είναι και κείνος εδώ μέσα, κάθεται στη γωνία στο μέσα δωμάτιο με τον ελληνικό καφέ στο τραπέζι του, το ραδιόφωνο και τα τραγούδια που έλεγε κάθε τόσο. Μα δεν είναι μόνο αυτά. Είναι και όλα όσα η μαμά Κατερίνα έφτιαξε ανά τα χρόνια στα σπίτια που μέναμε, για να στολίσει λίγο παραπάνω κάτι άδειους τοίχους. Πίνακες με κοριτσάκια, ταμπέλες από το Καφενείο ενός φανταστικού κύριου «Θεόδωρου Κατσαρού» και άσπρα σοκάκια από τη Σαντορίνη, τα έχω δει χιλιάδες φορές στο σπίτι μας ή στο σπίτι της. Ίσως έτσι να εξηγείται γιατί αυτός ο χώρος είναι τόσο οικείος για μένα. Εδώ είναι και τα έργα της Ρενάτας με τα χίλια δύο πρόσωπα πάνω στα βαριά πλεξιγκλάς που με τρόμαζαν σε εκείνο το ισόγειο εργαστήριο με τα φώτα μισάνοιχτα. Όταν τα κουβαλούσα κάποια χρόνια πριν για να τα γλιτώσω από την υγρασία, με τίποτα δε φανταζόμουν ότι θα μου έκαναν παρέα εδώ μέσα…

Κάθομαι και γράφω σε ένα τραπέζι παλιό, βαμμένο ροζ, και κάθομαι σε μια καρέκλα ανακατασκευασμένη που ούτε που μπορώ να φανταστώ από πού έχει έρθει. Κοιτάζω τον μικρό καθρέφτη που έχει πάνω του δεκάδες κολλημένα κουμπιά από παλτό και μπλούζες που έχουν φορεθεί από δεκάδες ανθρώπους, σε άλλα τόσα μέρη που ούτε μπορώ να τα φανταστώ. Μα αν ήξεραν ότι το δικό τους κουμπί είναι πάνω εκεί, αυτό από το αγαπημένο καφέ παλτό τους, αυτός ο καθρέφτης δε θα ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος… Δεν υπάρχει πραγματική αξία για κάτι χωρίς αναμνήσεις και είναι πολλές οι αναμνήσεις που μαζεύτηκαν μέσα σε αυτό το χώρο. Αναμνήσεις γλυκές, ευχάριστες συμπτώσεις που πολλά από τα παραπάνω πράγματα βρήκαν το δρόμο τους για εδώ με ένα σκόπιμο αλλά και μαγικό τρόπο πολλές φορές.

www.kimolia-art-cafe.gr  »
Η διάψευση που έρχεται από αυτή την έκπληξη είναι το να σκέφτονται και άλλοι αυτά που έχεις σκεφτείς κι εσύ, χωρίς να σκέφτεσαι πως είσαι ο ίδιος μόνος. Δεν έχει σημασία το περικείμενο. Πράγματι, δεν έχω καθήσει σε εκείνο το ροζ τραπέζι, ούτε έχω γνωρίζει παππού. Όμως ο τρόπος που ζείται η ύπαρξη, αυτό το έχω νιώσει. Και ο τρόπος που εκφράζεται η ύπαρξη, το έχω κάνει.  Και ποιά λέξει θα τολμούσε να αντέξει την προβολή των άλλων στις πράξεις του ενός; Τον ηρωισμό του ενός για την σωτηρία των άλλων, τον εξευτελισμό των πολλών για το όνομα του ενός; Ξέρω πια λοιπόν πως θα υπάρξουν κι άλλοι.  Και πως τούτα τα λόγια είναι λόγια όλων σας, δηλαδή ο λόγος μας είναι τρόπος που μας ενώνει.

Δεν ξέρω τι να πω, επιλογικά. Θα το αφήσω να το πείτε εσείς.

Κιμωλία

•Σεπτεμβρίου 18, 2012 • Σχολιάστε

Θα γίνω σήμερα λίγο γιανναρικός, αν δεν σας πειράζει.

Το πρόσωπο λοιπόν, έρχεται ως η εναλλακτική οντική κατηγορία έναντι της φύσεως. Είναι με μια λέξη, ο γιός της.  Που όμως δεν εκβιάζεται από αυτήν, ούτε αποτελεί την αντανάκλαση του μητρικού ψυχισμού της. Το πρόσωπο είναι η υπέρβαση της φύσης, η μικρή επανάσταση που γίνεται στο χώρο της οντολογικής πραγματικότητας. Γιατί ακριβώς το πρόσωπο διασώζει όλα εκείνα τα στοιχεία του προσωπικού τρόπου του βίου, που συνοψίζονται στο δίπολο της Ελευθερίας και της Προσωπικής Εταιρότητας. Δεν εξαναγκάζεται από την ίδια την φύση του, καθώς την υπερβαίνει και ζει ξέχωρα από εκείνει, δεν είναι δηλαδή ένα σωρός ένστικτα και αφετέρου η σχέση του με τον κόσμο, με τα αντικείμενα  που σταδικά του φανερώνονται(φαινόμενα, από το ρ. φαινομαι) είναι μοναδική και ανεπανάληπτη.  Στη φύση ο χρόνος και η ποσότητα είναι κάποια αντικειμενικής τάξης μεγέθη που εναρμονίζονται και εφαρμόζονται σε κάθε αντικείμενο. Όμως στο πρόσωπο ο χρόνος είναι υπαρκτική του προϋπόθεση και η ποσότητα μια διακριτή πράξη που προσδιορίζεται από αυτό.  Και τούτο διότι το πρόσωπο δεν εξαντλήται στο χρόνο του καθώς μπορεί να  εμφανίζεται και πέραν από την χωροχρονική του υπαρκτικότητα. Για παράδειγμα πήγα, όπως λέει κι ο Σαρτρ, στο καφέ να δω τον φίλο μου τον Πωλ και δεν ήταν εκεί, και κάθε σημείου του χώρου μου μιλούσε για εκείνον. Το μέρος που δεν είχε κρεμάσει το παλτό του, το μέρος που δεν είχε κάτσει . Όλα μου μιλούσαν για εκείνον. Έτσι φαίνεται πως και η ποσότητα, οι πράξεις του Πωλ για παράδειγμα, είναι εντελώς προσωπικές καθώς δεν παραπέμουν πουθενά αλλού παρά σε εκείνον. Ο χώρος της απουσίας ως παρουσίας.

Στον καιρό όμως που ζούμε, αλλά και σε κάθε εποχή που θα υπάρχουν πρόσωπα , η έκπτωση από την πραγματικότα του προσώπου είναι δυνατή. Τότε το πρόσωπο γίνεται μάζα, περατή, καθόλου αδιαχώριστη και ανελεύθερη. Όμως ακόμη κι αν το πρόσωπο εκπέσει , δεν μπορεί να χάσει την προσωπική του ιδιότητα. Όμως αλλάζει ο τρόπος της υπάρξεως.

Είχα την μοναδική εμπειρία την Δευτέρα στις 17 του μήνανα επισκεφθώ την «Κιμωλία». Ένα προσωπικό art cafe (Ο πρόλογος δεν ήταν άσχετος). Και είναι προσωπικό γιατί διασώσει τον προσωπικό τρόπο της υπάρξεως, αυτόν της εναντίωσης στην φυσική αναγκαιότητα. Τόσο οι προϋποθέσεις του χώρου, όσο και οι άνθρωποι συνιστούν το καφέ που πάντα ονειρευόμουνα. Ένα καταφύγιο, πάσης φύσεως ετεροτήτων, αλλά κυρίως της (δικής μου) άρνησης, φωνής , ιδεών κόντρα στα καφέ της μιας τυρόπιτας δώρο, στου αισχροκερδούς εσπρέσσο, στα κεφέ της άνοιξης και όχι του Χειμώνα!

Για το προσωπικό καφέ και το καταφύγιο γευτείτε τα αποτυπώματά του εδώ:

http://www.kimolia-art-cafe.gr/

Ευχαριστώ προσωπικά την κ. Κατερίνα, τους Νίκο και Αλέξανδρο για την υπέροχη προσπάθεια(ενσάρκωση) των ιδεών τους. Θα σας βλέπω συχνά.
Καλή δύναμη.

Δημήτρης
ΥΓ: βρήκα το ιδανικό μέρος για να διαβάζω Chomsky

Linguistics and Mr. Chomsky

•Αύγουστος 29, 2012 • 5 Σχόλια

Από ένα ριζοσπαστικό και με προσωπικότητα blog διαβάζω τα εξής: Η γλωσσολογία και οι αρλούμπες

Η συντάκτης ίσως θεωρήσει υπερβολικό το χαρακτηρισμό μου ως ριζοσπαστικό. Νομίζω βέβαια πως η ιδιαιτερότητα αυτού του Blog είναι η προϋπόθεση για τις πρωτοποριακές τοποθευτήσεις του. Και είναι κυρίως η αφοσίωση στη δουλειά της γλωσσολογίας, η οποία φαίνεται να τροφοδοτεί ασταμάτητα τη σκέψη της και αφετέρου αυτή η δημιουργική εξυπνάδα, που έχει τον ιστορικό της προσδιορισμό στις δράσεις του γυναικείου φύλλου εν γένει.

Η γλωσσολογία είναι μια επιστήμη, και για πολλούς λόγους θεωρώ πως είναι η επιστήμη του μέλλοντος. Έχει εδώ και λίγα χρόνια, σε σχέση με άλλες επιστήμες, φέρει διαπιστώσεις για τη φύση, την λειτουργία, την συμπεριφορά, την απόκτηση και τη εγκεφαλική διάσταση της γλώσσας, οι οποίες μας βοηθούν να φωτίσουμε το άλλοτε σκοτεινό τοπίο αυτού του ανθρώπινου φυσικού ιδιώματος. Με την βοήθεια επιστημών, όπως η ιατρική, η πληροφορική και η ψυχολογία έχει αρκετούς καρπούς ακόμη. Συμβουλευτείτε το i love linguistics λοιπόν για περισσότερα.

ΥΓ: Η αναφοράα σε αυτό το Blog σημαίνει απαρέγκλιτη συνάφεια των θέσεων της συγγραφέως με αυτές του συγγραφέα αυτού του Blog

Μην ξεχάσετε να δείτε τις δηλώσεις του κ. Μιχαλολιάκου για το ζήτημα.

Οι σκέψεις

•Αύγουστος 28, 2012 • Σχολιάστε

Μετά από τον καιρό της απουσίας μου επιθυμώ να γράψω κάποια μεστά λόγια που αισθάνομαι ότι έχουν ωριμάσει μέσα μου εδώ και καιρό. Και παίρνω την απόφαση να μιλήσω ανοιχτά σε όποιον θέλει να ακούσει, γιατί τουλάχιστον για μένα αυτό έχει σημασία, ανεξάρτητα από το βαθμό που φαίνεται.

Όλοι πια σήμερα, παρατηρούμε την στυγνή πραγματικότητα που από καιρό στην Ελλάδα την είχαμε κρύψει πέρα από τα όρια της συνείδησης. Είναι ξεκάθαρο πως περίπου από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, τα δεδομένα της ελληνικής κοινωνίας αλλάζουν: άνοδος της μεσαίας τάξης, αντιπροσωπευόμενη από τον καλουμένο «μεσαίου, χώρου», ολοκλήρωση της αστικοποίησης, άνοδος βιοτικού επιπέδου, είσοδος της τηλεόρασης στον δημόσιο βίο, προώθηση της κρατικής ιδεολογίας μέσω της παροχής θέσεων εργασίας, σταδιακή παρακμή θεσμών όπως η εκκλησία και η δημόσια εκπαίδευση, (αργότερα) μετανάστευση. Όλες αυτές οι αλλαγές διεξήχθησαν όντας στον αντιποδα η μεγάλη άνοδος του βιοτικού επιπέδου για ένα μεγάλο φάσμα πληθυσμού. Τις συνέπειες αυτών των αλλαγών τις βιώνουμε πια σήμερα και αρχίζουμε να τις συνειδητοποιούμε, οι οποίες ακριβώς άρχισαν αρκετά πριν.
Παραδείγματα όπως αυτό του διοικητή της Αγροτικής Τράπεζας Θ. Πανταλάκη είναι ενδεικτικά τόσο για την προστασία που παρέχουν τα ΜΜΕ στους κρατικούς λειτουργούς, δίδοντας την εντύπωση του «απραγματοποίητου» της κοινωνικής δικαιοσύνης στις «απρόσιτε» θέσεις εξουσίας και για την ευκολία που γίνονται αποδεκτά από τις αντιπροσωπευτικές ομάδες της πολιτείας μας.  Έχω την αίσθηση ότι όπου μπορούμε δείχνουμε την αγανάκτησή μας για την κατάσταση, όπως αυτό ακριβώς εμφανίστηκε στα εκλογικά αποτελέσματα και ακριβώς όπως το εκφράζουν οι πολιτικές δυνάμεις και οι μαζικές συγκεντρώσεις, όσες δίνουν αυτό το στίγμα. Και είναι φανερό ακριβώς από την τάση καταστροφικότητας που χαρακτηρίζει όλες αυτές τις δημόσιες δράσεις: αρνούμαστε το παρόν κατεστημένο, με όλα τα ενδιάθετα και ηχηρά του χαρακτηριστικά όμως δεν προτείνεται ως τώρα κάτι ως αντιπρόταση, τουλάχιστον που να φέρει προτάσεις συστηματικά δομημένες. Ενδεχομένως να μην είναι έτοιμη κάποιο πολιτικό κίνημα για κάτι τέτοιο, όμως εδώ ενέχει ο κίνδυνος για ορμέμφυτες και «ψυχολογικές» δράσεις και εννοώ αυτές που δεν μπορούν να επιλύσουν ουσιαστικά το πρόβλημα, που τις περισσσότερες φορές δεν το έχουν καν υποπτευθεί, πραγματικότητα μέσα στην πολιτική ιστορία. Μια ενδιαφέρουσα μελέτη για αυτή την πτυχή μέσα στη  ανθρώπινη ιστορία από την εποχή της Μεταρρύθμισης έως και τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, σκιαγραφόντας τους ψυχολογικούς μηχανισμούς του κοινωνικού συνόλου, που λειτούργησαν για την εξέλιξη αυτή είναι εκείνη του Erich Fromm, The Fear of Freedom, routledge , New york and London, 2001, 1η έκδοση 1942.

Όμως παρατηρώντας τα πολιτικά ρεύματα που κινούνται στη σφαίρα των ιδεών, κανείς θα ανακαλύψει μία διχονομία ανάμεσα σε δύο: ένα το οποίο εφαρμόζεται τώρα και είναι το καπιταλιστικό, με όλες τις εκφάνσεις τους όπως conservatism κλπ. και το αριστερό, αυτό που καλείται left-wing, το οποίο ακριβώς συνίσταται από ένα ευρύ φάσμα πολιτικών παραδόσεων. Αυτό που ακριβώς φαίνεται πως έχει ανάγκη το κοινωνικό σύνολο για να αντισταθμίσει τους αρνητικούς παράγοντες που επιφέρει το παρόν σύστημα, είναι μία συστηματική και οργανωμένη αριστερή πρόταση, η οποία θα εδράζεται στις θεμελιώδεις αρχές της αριστερής παράδοσης: που είναι η ισότητα, η αποκέντρωση των εξουσιών, στον πολιτικό προσδιορισμό του ατόμου από τη δράση του. Αυτό που εξηγούσε ο J-P Sartre στο Είναι και το Μηδέν, ως «η ύπαρξη προηγείται της ουσίας». Και από την όποια εμπειρία έχω στα πολιτικά πράγματα, αντιλαμβάνομαι πως η αναρχική κοινότητα προχωρεί στην πραγμάτωση αυτών των στόχων με αργά αλλά σταθερά βήματα. Και είναι ακριβώς η μόνη πολιτική παράδοση που έχει ελάχιστη εκπροσώπηση στην ελληνική κοινωνία.

Σίγουρα το φοιτητικό κίνημα είναι αυτό που μπορεί να δώσει απαντήσεις στο πρόβλημα. Το ζήτημα είναι πως οι απαντήσεις αυτές οφείλουν να εδράζονται σε στοιχεία της κοινής εμπειρίες και όχι σε ιδεολογήματα. Γιατί σίγουρα είναι διαφορετικό να χρησιμοποιείς θεμελιώδεις ανθρώπινες έννοιες για να δημιουργήσει μια Θεωρία για την πολιτική κουλτούρα από το να χαρακώνεται πίσω από ιδεολογικά συστήματα ως ασυζητητί ταμπού.

Χαρά creo poetam ΙΙ

•Ιουνίου 10, 2012 • 4 Σχόλια

Η ιδιότητα του ποιητή αρχίζει από την αιθέρια μηδαμινότητα της ζωής που τη στιγμή του οργασμού της ξεκαθαρίζει το πάντοτε άλλοτε σκοτεινό της αστείο.

Η Ελένη

•Ιουνίου 1, 2012 • 3 Σχόλια

Η εικονοποιία του προσώπου εν κρυπτώ. Βλέπουμε την Ελένη και τον Πάρη. Ετοιμάζονται να αγαπηθούν. Εκείνος Ορφέας αληθινός, παλληκαράκι αέρινο, το πρόσωπό του φωτίζεται από έντονο ηλικό φως. Το βλέμμα του έχει καρφωθεί. Το ένα χέρι έχει ήδη προλάβει να τυλίξει την αιτιτική προέλευση της ζέστης που τον διαπνέει.

Και από την άλλη η Ελένη. Αν και ο Όμηρος δεν έδωσε ούτε ένα χαρακτηριστικό της, ωστόσο το βλέμμα της την προδίδει. Έχει ήδη ετοιμάσει το επόμενό της σχέδιο. Φαίνεται να μην αντέχει να είναι εξαρτώμενη.

Απορίας άξιον, όπως θα έλεγαν οι αρχαίοι: Αξίζει να σταθείς και να θαυμάσεις.

Ο πίνακας του Jacques-Louis David