Πράξη πρώτη και τελευταία

•Φεβρουαρίου 22, 2013 • 1 σχόλιο

Το μιούζικαλ Αθλιοι βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ουγκώ, είναι συγκινητικό. Είχα καιρό ακούγοντας ένα τραγούδι, να κλάψω.

Γιατί λοιπόν είναι συγκινητικό το τραγούδι αυτό. Απλώς επειδή συνοψίζει όλα τα συμβολικά στοιχεία με τα οποία το ανθρώπινο γνωσιακό σύστημα προσεγγίζει τον κόσμο. Μέσα σε λίγα λεπτά βλέπουμε να περνάνε μπροστά μας όλες οι λειτουργείες του,  οι κανόνες με τους οποίους δημιουργεί και δημιουργείται. Η εξαθλίωση, ο αγώνας, η μοίρα, η ελπίδα, ο πόλεμος, ο θεός, ο ήλιος, το φως, οι άνθρωποι, ο χρόνος, η ντροπή, η σκλαβιά. Αυτό το τραγούδι ενσωματώνει όλα τα κόνσεπτς με τα οποία υπάρχει ο άνθρωπος. Όμως βλέπουμε επιπλέον τη δημιουργική ικανότητα του ανθρώπου. Να ενσωματώνει αυτά τα στοιχεία σε ένα τραγούδι, με καταβολές τελετουργικές ή ιερουργικές αν θέλετε. Είναι ακριβώς αυτό το σημείο που ο άνθρωπος λαμβάνει τα πιο ουσιώδη της ζωής του, τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τον κόσμο, και τον κάνει τραγούδι και μουσική, δηλαδή πράξη. Σα να λέμε ότι η τέχνη είναι η ανθρώπινη απάντηση στο κόσμο. Θυμηθείτε τον Χειμωνά: Εάν το αίτημα των φυσικών και φιλοσοφικών αναζητήσεων του ανθρώπου είναι να εννοήσει ο άνθρωπος τον Κόσμο, η τέχνη αντιστρέφει αυτό το αίτημα. Το τρομαχτικό αίτημα που θέτει η τέχνη είναι, να εννοηθεί ο άνθρωπος από τον Κόσμο. Γιατί ακριβώς συμπυκνώνει την δημιουργική πράξη του ανθρώπου ως απάντηση στον κόσμο του. 

Όμως έως τώρα είπαμε τι είναι το τραγούδι, όχι γιατί είναι συγκινητικό. Το συγκινητικό είναι η αλήθεια του. Ακριβώς γιατί παρουσιάζει όλο το ανθρώπινο γένος μέσα από ένα γεγονός απάντησης και συνόψισης των πιο θεμελιωδών στοιχείων που συνιστούν τον τρόπο της ύπαρξής του. Είναι συγκινητικό διότι παρουσιάζει την ανθρώπινη ταυτότητα, γιατί είναι μια αποκάλυψη αλήθειας. Αλλά είναι συγκινητικό επειδή συνάμα είναι τραγικό. Επειδή η αλήθεια του παρουσιάζει τον άνθρωπο ως τραγικό. Και αυτή η τραγικότητα έγκειται στο αναπάντητο της τέχνης του. Ο άνθρωπος παραδίδει τη τέχνη του στον κόσμο και ξέρει, όπως και ξέρουμε, ότι απάντηση δεν θα πάρει, τουλάχιστον αυτήν την απάντηση που αναζητεί. Έτσι η τέχνη συνοψίζει, συγγνώμη που το λέω για τέταρτη φορά, τα ουσιώδη στοιχεία της ανθρώπινης ταυτότητα και τα παραδίδει ως μια πράξη στον ίδιο το κόσμο ζητώντας να λάβει απάντηση.

Η τέχνη βέβαια δεν είναι εδώ για να μας δώσει απαντήσεις. Είναι όμως μια αποκάλυψη αλήθειας για τον τρόπο που υπάρχει ο άνθρωπος και για τη δημιουργική του δύναμη.

Δοξαστικό

•Φεβρουαρίου 8, 2013 • Σχολιάστε

Είχα γράψει πριν από λίγο καιρό ένα κείμενο για την αποκάλυψη. Θυμάμαι τώρα τα λόγια του Ελύτη στα ελεγεία της οξώπετρας: Λάμπει μέσα μου κείνο που αγνοώ. Μα ωστόσο λάμπει.

Ο κόσμος μας είναι μια περιπέτεια. Το λέω και δεν ντρέπομαι. Κάποτε ίσως το έκανα. Όμως οι προτυπώσεις του αεικίνητου δεν θα ήθελα να παρεισφρύσουν στα λόγια μου. Δημιουργούσα πρότυπα, για κάθε ζωή, για τον εαυτό μου. Και το έκανα για να αποφύγω το υπέρχο αυτό άθλημα. Να τρέχω και να χάνομαι στην ομορφία του κόσμου. Έλεγα θα γίνω ποιητής. Έλεγα ότι το σεξ είναι ηγεμονία. Ότι η ασχήμια είναι σύμφυτη μαζί μου. Ότι είμαι τρελός. Και ότι άλλο είχα κατασκευάσει για να διαστρεβλώνω με αξιώσεις την απλή ομορφιά του κόσμου.  Δεν ντρέπομαι που ήμουν έτσι. Εξάλλου, η ντροπή μάλλον ντρέπεται η ίδια, αλλιώς θα είχε κάποτε εμφανιστεί, μπροστά από όλα τα συναισθήματα, έτσι – κάπως ηρωικά – να ηγηθεί μιας πράξης. Η ντροπή είναι αυτιστική. Αφουγκράζομαι, βλέπω καθαρά τον εαυτό μου. Και δε ντρέπομαι ούτε για αυτό που ήμουνα, ούτε για αυτόν που είμαι. Γράφει, ξανά, στο Άξιον Εστί: Ότι σώσεις μες στην αστραπή, καθαρό στον αιώνα θα διαρκέσει. Την κοσμική περιπέτεια. Αυτή.

Ή για να το θέσω αλλιώς. Ο έρωτας προς τον κόσμο. Η παράδοση στην εμπειρία των σχέσεων, στην κοινωνία του συλλογικού. Ο έρωτας περιγράφει έναν χαμό. Όχι μια καταστροφή, αλλά ένα άνοιγμα. Η λέξη χαμός, παραδίδεται από το χάος, όπου στην αναγωγή του στη κοινή ινδοευρωπαϊκή ρίζα, σημαίνει χάσμα, δηλαδή άνοιγμα. Επομένως, με την ιστορική σημασία, ο χαμός, που περιγράφει ο έρωτας, δηλώνει μια κίνηση, ενώ από την άλλη, το Χάος δηλώνει ενα προκοσμικό χώρο. Μια δημιουργία χώρου λοιπόν, που προϋποθέτει κίνηση. Κάπως έτσι, εικονολογικά θα μπορούσαμε να δούμε τον έρωτα. Που είναι ακριβώς η ίδια η περιπέτεια της ζωής. Ο τρόπος που μας παραδίδεται η ζωή. Μια απέραντη ομορφία, έτοιμη να σου παραδοθεί.

Ίσως αυτή τη στιγμή, να λέω γενικότητες. Δεν έχω σκοπό να συμβουλεύσω. Αφήνω, κάπως αυθόρμητα, και συγχωρέστε με εάν σας είναι κουραστικό αυτό, να βγει στο πεδίο της γλώσσας μια εμπειρία πρωτόγνωρη σε εμένα, που έχω αποκομίσει εδώ και τρείς, τέσσερεις μήνες. Αυτή η λαχτάρα για τη ζωή. Για το απλό και το περίτεχνο δημιούργημα του καθημερινού μόχθου. Πάλι ο Ελύτης έρχεται αναμεσά μας, θυμηθείτε, τό παραμικρό κεντητό πουκάμισο, τό πιό φτηνό βαρκάκι, τό πιό ταπεινό ἐκκλησάκι, τό τέμπλο, τό κιούπι, τό χράμι, ὅλα τους ἀποπνέανε μιάν ἀρχοντιά κατά τι ἀνώτερη τῶν Λουδοβίκων. Ο φθηνός πασατέμπο στο παγκάκι, η μυρωδιά του πρωινού αέρα στα μαλλιά σου, η βαθυστόχαστη γεύση του καφέ στο αγαπημένο καφενείο, το ελάχιστο φευγαλέο χαμόγελο, το πιο χαζό αστείο της παρέας, η τελευταία αυτοπροσφορά, σε χειραψίες, αγκαλιές. Όλα τα μικρά και περιεκτικά πράγματα της ζωής μας. Αυτή η χαρά να επιθυμείς να ζήσεις το άκουσμα της αγαπημένης μουσικής στο δωματίο, να γευτείς το φιλί. Να σκεφτείς τη βοήθεια του άπορου, που περνάει από δίπλα σου. Έτσι καταλαβαίνω τον κοσμικό έρωτα. Το ξέρω… Δε σας έχω συνηθίσει σε τέτοια κείμενα. Ίσως όμως αυτό το κειμενό μου να είναι ολοκληρωτικά για εσάς. Για να σας προσφέρω κι εγώ κάτι από τη λαχτάρα μου για το κόσμο. Και παρόλου που πρέπει να διαβάσω για το μάθημα της Δευτέρας, να παπαγαλίσω, στυγνά, το πρώτο που με νοιάζει είναι να σας πω, για αυτό το έρωτα, αυτό το άνοιγμα, τη παράδοση στον κόσμο. Ίσως σας φαίνονται συναισθηματισμοί όλα αυτά. Κι εγώ έτσι θα τα έβλεπα πριν από μισό χρόνο. Το να είσαι ερωτευμένος, δε σημαίνει αποβλάκωση. Ο έρωτας ανησυχεί έχει concerns ( μου αρέσει πολύ αυτή η λέξη, γιατί δηλώνει ταυτόχρνονα και την ανησυχία και το ενδιαφέρον). Και το πρώτο του είναι να βρει έναν τρόπο να προσφέρει.

Μετά από καιρό λοιπόν, έλαμψε μέσα μου αυτό που αγνοούσα και τόσο πολύ, για να το δω κατάματα. Τώρα ίσως κάτι άλλο να λάμπει. Εδώ λοιπόν αναδύεται το αίτημά μου: να είμαι ένας γοητευμένος θεατής του.

Πέραν του λόγου

•Ιανουαρίου 25, 2013 • 1 σχόλιο

Αὐτὸς ἡμῶν ἠράσθη πρῶτος
(μπαίνει μέσα αργά.) Πώς τόλμησες να εισβάλεις έτσι στη ζωή μου. (χαμογελάει.) κι η ζωή μου έπαψε… την αλήθεια μου εξαφάνισες, όπου κι αν πάω ζωντανεύει η μορφή σου. (έρχεται στο κέντρο. αργά) Με έκανες μόνο, μόνη. Για να σε αναζητώ στα χρόνια που μου μένουν. (Κοιτάει πολύ ψηλά.) Θέλω να σου εξομολογηθώ τον έρωτά μου για εσένα. (σκύβει.) Τις στιγμές που έκρυβα την ανάσα μου, και τα μάτια μου έλεγαν τα πιο φριχτά ψέματα. Τα όρια του κόσμου… το άδειο μου σώμα. (Μυρίζει κάτι πεσμένα δαφνόφυλλα) Με είδα, γραμμένο, στα μάτια σου, γραμμένη. Με τους λευκούς κύκλους. (σκύβει ξανά.) Συνάντηση Απόψε. (πέφτει στο κενό. Από μακριά φαίνονται μικρές αναμμένες λάμπες.)

Revelation

•Ιανουαρίου 12, 2013 • Σχολιάστε

Revelation has to do with the expansion of the limits of consciousness. It has played a central role in many existentialist theories as well as 20th century christian orthodox theology. However these approachesdefined «revelation» as an abstract procedure relative to human existence. Of course, it is a real state, when a person realises the inner reality which lies underneath human experience. When, for instance, realises that before realising that he was in love with a girl, he had already expressed his will by sharing his secrets or passing his time with her.

So, revelation is by all means a personal attempt to see things different, beyond stereotypical schemes by which our mind perceives the reality. But, we always have to bear in mind that this kind of consciousness expansion is based directly upon the human cognitive system and is possible to occur only if we stop thinking with all these patterns of what is good and evil. This of course does not force us to adopt a moral relativist dogma, but το create some criteria about what is real and what is unreal.

Nous accusons: Mainstream media fails to report on atrocities against Gaza

•Νοέμβριος 19, 2012 • Σχολιάστε

αναδημοσίευση από rabble.ca

November 14, 2012

While countries across Europe and North America commemorated military casualties of past and present wars on November 11, Israel was targeting civilians.

On November 12, waking up to a new week, readers at breakfast were flooded with heart rending accounts of past and current military casualties. There was, however, no or little mention of the fact that the majority of casualties of modern day wars are civilians. There was also hardly any mention on the morning of November 12 of military attacks on Gaza that continued throughout the weekend.

A cursory scan confirms this for Canada’s CBC, Globe and Mail, Montreal’s Gazette, and the Toronto Star. Equally, for the New York Times and for the BBC.

According to the Palestinian Centre for Human Rights (PCHR) report on Sunday November 11, five Palestinian civilians including three children had been killed in the Gaza strip in the previous 72 hours, in addition to two Palestinian security personnel. Four of the deaths occurred as a result of Israeli military firing artillery shells on youngsters playing soccer. Moreover, 52 civilians had been wounded, of which six were women and 12 were children. (Since we began composing this text, the Palestinian death toll has risen, and continues to rise.)

Articles that do report on the killings overwhelmingly focus on the killing of Palestinian security personnel. For example, an Associated Press article published in the CBC world news on November 13, entitled ‘Israel mulls resuming targeted killings of Gaza militants,’ mentions absolutely nothing of civilian deaths and injuries. It portrays the killings as ‘targeted assassinations.’ The fact that casualties have overwhelmingly been civilians indicates that Israel is not so much engaged in «targeted» killings, as in «collective» killings, thus once again committing the crime of collective punishment.

Another AP item on CBC news from November 12 reads ‘Gaza rocket fire raises pressure on Israel government.’ It features a photo of an Israeli woman gazing on a hole in her living room ceiling. Again, no images, nor mention of the numerous bleeding casualties or corpses in Gaza. Along the same lines, a BBC headline on November 12 reads ‘Israel hit by fresh volley of rockets from Gaza.’ Similar trends can be illustrated for European mainstream papers.

News items overwhelmingly focus on the rockets that have been fired from Gaza, none of which have caused human casualties. What is not in focus are the shellings and bombardments on Gaza, which have resulted in numerous severe and fatal casualties. It doesn’t take an expert in media science to understand that what we are facing is at best shoddy and skewed reporting, and at worst willfully dishonest manipulation of the readership.

Furthermore, articles that do mention the Palestinian casualties in Gaza consistently report that Israeli operations are in response to rockets from Gaza and to the injuring of Israeli soldiers. However, the chronology of events of the recent flare-up began on November 5, when an innocent, apparently mentally unfit, 20-year old man, Ahmad al-Nabaheen, was shot when he wandered close to the border. Medics had to wait for six hours to be permitted to pick him up and they suspect that he may have died because of that delay.

Then, on November 8, a 13-year-old boy playing football in front of his house was killed by fire from the IOF that had moved into Gazan territory with tanks as well as helicopters. The wounding of four Israeli soldiers at the border on November 10 was therefore already part of a chain of events where Gazan civilians had been killed, and not the triggering event. 

We, the signatories, have recently returned from a visit to the Gaza strip. Some among us are now connected to Palestinians living in Gaza through social media. For two nights in a row Palestinians in Gaza were prevented from sleeping through continued engagement of drones, F16s, and indiscriminate bombings of various targets inside the densely populated Gaza strip. The intent of this is clearly to terrorise the population, successfully so, as we can ascertain from our friends’ reports. If it was not for Facebook postings, we would not be aware of the degree of terror felt by ordinary Palestinian civilians in Gaza. This stands in stark contrast to the world’s awareness of terrorised and shock-treated Israeli citizens.

An extract of a report sent by a Canadian medic who happened to be in Gaza and helped out in Shifa hospital ER over the weekend says: «the wounded were all civilians with multiple puncture wounds from shrapnel: brain injuries, neck injuries, hemo-pneumo thorax, pericardial tamponade, splenic rupture, intestinal perforations, slatted limbs, traumatic amputations. All of this with no monitors, few stethoscopes, one ultrasound machine. …. Many people with serious but non life threatening injuries were sent home to be re-assessed in the morning due to the sheer volume of casualties. The penetrating shrapnel injuries were spooky. Tiny wounds with massive internal injuries. … There was very little morphine for analgesia.» 

Apparently such scenes are not newsworthy for the New York Times, the CBC, or the BBC. 

Bias and dishonesty with respect to the oppression of Palestinians is nothing new in Western media and has been widely documented. Nevertheless, Israel continues its crimes against humanity with full acquiescence and financial, military and moral support from our governments, the U.S., Canada and the EU.

Netanyahu is currently garnering Western diplomatic support for additional operations in Gaza, which makes us worry that another Cast Lead may be on the horizon. In fact, the very recent events are confirming such an escalation has already begun, as today’s death-count climbs. The lack of widespread public outrage at these crimes is a direct consequence of the systematic way in which the facts are withheld and/or of the skewed way these crimes are portrayed. 

We wish to express our outrage at the reprehensible media coverage of these acts in the mainstream (corporate) media.

We call on journalists around the world working for corporate media outlets to refuse to be instruments of this systematic policy of disguise. We call on citizens to inform themselves through independent media, and to voice their conscience by whichever means is accessible to them.  

 

Hagit Borer, U.K.

Antoine Bustros, Canada

Noam Chomsky, U.S.

David Heap, Canada

Stephanie Kelly, Canada

Máire Noonan, Canada

Philippe Prévost, France

Verena Stresing, France

Laurie Tuller, France

•Οκτώβριος 29, 2012 • 1 σχόλιο

Το ζήτημα της γενιάς μου, είναι ρητό και ξεκάθαρο: η συλλογική έκφραση και η αυτοθέσμιση. Δεν ξέρω τι απ’ τα δύο προηγείται, όμως για να μην περιττολογούμε, αυτό βλέπω να είναι το μεγάλο μας αίτημα.

Και βέβαια, αυτό προϋποθέτει τη συλλογική και προσωπική μας συνειδητοποίηση.

Και ο καιρός δεν θα είναι τιθασσευμένος στην βαθεία όραση του κόσμου, όποιος βλέπει θα ήταν κάπως ανηθικο να μείνει σιωπηλός

Η απάντηση

•Οκτώβριος 15, 2012 • 3 Σχόλια

Ανοίγοντας τα μάτια, άκουσα την ιδέα της καθαρή κι ατόφια:

Ο ισόπεδος άνθρωπος είναι ένα ευέλικτο μηδενικό. Γυρνάει από την ημέρα της απάρθενης γέννας του ζητώντας το έλεος των άλλων ανθρώπων, να μην τον υποχρεώνουν στην αναίτια τιμωρία της συν-ύπαρξης. Γιατί ακριβώς ο άνθρωπος γεννιέται θεμελιωδώς αντι-κοινωνικός, και η κοινωνία είναι ο πελώριος δυνάστης, από ψηλά ατιμάζοντας την μοναχική, σχεδόν αγνωσική ζωή του. Και είναι αγνωσικός ο βίος δίχως ταυτότητες και φθηνές ταμπελες ερχόμενες δίχτυ από τους άλλους. Ο ελεύθερος από κάθε αρπαγή της ιδιοπροσωπίας, ο αβίαστος και απροπροθυμοποιημένος. Ο άναρχος. Τυχαία στο δρόμο ακούστηκαν φωνές. Ήταν κι άλλοι απομονωμένοι. Κι επειδή τυχαία βρέθηκαν μαζί συνειδητοποίησαν ότι κάνουν το ίδιο πράγμα, κι μετά σιγά σιγά αποσπάστηκαν ο ένας από τον άλλο. Στις κοινωνίες όμως οι άνθρωποι βασανίζονται. Ταπεινώνουν την απομονωτική φύση τους. Μας προτρέπει ο κόσμος να μετατραπούμε σε όντα που ζουν ομαδικά.

Είναι απλό. Από τη μια ο ένας εθέλει να βγάλει το ακήρατο σπέρμα από μέσα του, ρευστοποιώντας τη φοβερή του ορμή (και τί ορμή. Για καταστροφή θες, για σαδισμό, για υδρώτα), για να βγει καθαρός ο χρησμός, που λέει ο Ελύτης, από το στόμα του: Επήδησα αλήτες μου. Από την άλλη κάποια που ζητάει να κρύψει το όργανο της ορμής και της αναίσχυντης τόλμης, εκδυόμενη το σφιχτό πέπλο της α-πουσίας. Να το εξαλείψει δηλαδή για να δει ολόρθο το πείραμα της δίψας τους σπέρματος να έχει την αλησμόνητη αγάπη και μίσος συνάμα για το αιδοίο της. Αυτό που ονομάζουμε το σεξ με τον άγνωστο. Και που είναι η σύγκλιση της πολεμικής ηδυπάθειας.

Αυτό το παράδειγμα είναι υπαρκτό και συμβαίνει. Η περιγραφή όμως παραβλέπει, σχεδόν εκνευριστικά, θεμελιώδη αντιφάσεις ανάμεσα στο περιγραφικό από το υπαρκτό.

Το σπέρμα και το κολπικό υγρό είναι επώνυμα και κουβαλάνε τη δική τους ιστορία. Έπειτα μετά από το πολεμικό αυτό γεγονός, μπορεί ο ένας να τρέξει για τον άλλο, να τον ξαναβρει, να μάθει ποιός είναι, αυτή η ρωγμή του εσωτερικού τοιχώματος της καρδιάς. Ακόμη, πως αντί να τους ενώνει ένας σκοπός, τους ενώνει μια ανάγκη, η ανάγκη για ανθρωπιά. Η ανάδειξη του άλλου: θυμίσου τον Lacan, η συνείδηση αναδύεται στον τόπο του άλλου, και ο πρώτος τόπος για το μωρό είναι το στήθος της μάνας, εκεί από όπου γίνονται οι πρώτες τρομακτικές σημασιολογήσεις του ανθρώπου. Ο άνθρωπος, γεννιέται και η δυνατότητα αντίληψής του για τον κόσμο εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από τους άλλους. Μια ζωή χωρίς ετερότητα, πηγάζοντας από το πεδίου του άλλου, θα ήταν ζωή αδιαφοροποίητη, μη σημαντική (με τη σημασιακή χρήση), και μη συνειδητοποιήσιμη. Θα ήταν just a brich in the wall. Γι’ αυτό άλλωστε και οι κύκλοι που βλέπω παραβλέπουν μια εξίσου υπαρκτή διάσταση, την τρίτη! Είναι αδιαφοροποίητοι και σχεδόν μονοδιάστασοι. Με το ζόρι μπορείς να τους αγκαλιάσει…. Αν η κοινωνία σου επιβάλλεται, τότε οφείλουμε να ανακαλύψουμε αυτή τη κοινωνία που θα σε αφήνει να βρεις τον εαυτό σου, να επιλέξεις τα ενδύματα που θα ζήσεις. Θα σε αφήνει να επιλέγεις εσύ, να έχεις φωνή, χωρίς να χρειάζεται να την πατάς χάμω, γιατί την πατάς. Δεν δικαιολογείται ομως να γυμνώνεις τον άνθρωπο από τη προσωπική διάσταση της ζωής του, την ανάγκη του για δημιουργική παραγωγή, για σχέση! Την ερωτική έλξη του μωρού να αρπάξει την παρουσία της μητέρας του.

Και ο άνθρωπος, όπως λέει ο Ρ. Αποστολίδης, εάν επιζητεί το αληθές, οφείλει να ξεσκεπάζει ό,τι του  έχουνε ταΐσει τόσο καιρό η κακή κοινωνία που ζει. Και να μην καλύπτει την ανάγκη του για ζωή με τον κυκλικό μηδενισμό του ισόπεδου, της απροσωπιάς, και του συμβατικού στόχου. Όλα δηλαδή, αυτά που προσπαθεί να εξαληθέψει η σημερινή μας κοινωνία.

Ο Ελύτης γράφει: ανθ’ ημών η αγάπη.

Και περί ημών ο θεός